اجرای طرح برون‌سازمانی دانشگاه زابل برای تعیین عرصه و حریم محوطه تاریخی دینارزاری در شهرستان گرمه
طرح برون‌سازمانی «گمانه‌زنی باستان‌شناسی به‌منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم محوطه تاریخی دینارزاری و بقایای رباط دشت» در شهرستان گرمه، به سرپرستی دکتر رضا ناصری، عضو هیئت علمی دانشگاه زابل، با موفقیت به پایان رسید. این پروژه با مجوز پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و با حمایت پژوهشکده باستان‌شناسی و اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی، در قالب قرارداد پژوهشی مشترک میان معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه زابل و اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان اجرا شد.
این طرح نمونه‌ای از ظرفیت‌های علمی دانشگاه زابل در اجرای پروژه‌های مسئله‌محور و برون‌سازمانی در حوزه میراث فرهنگی به‌شمار می‌رود؛ پروژه‌ای که با هدف حفاظت علمی از آثار تاریخی، تعیین عرصه و حریم قانونی و جلوگیری از آسیب‌های ناشی از عوامل طبیعی و انسانی انجام شد.
محوطه تاریخی دینارزاری و بقایای رباط دشت، واقع در مسیر تاریخی جرجان به نیشابور، یکی از منزلگاه‌های مهم مسیر ارتباطی جاده ابریشم محسوب می‌شود. این مجموعه تاریخی با وسعتی حدود سه هکتار، شامل بقایای یک کاروانسرا و فضاهای وابسته است که بر اساس منابع مکتوب به دوره‌های غزنوی و سلجوقی تعلق دارد. این اثر ارزشمند در سال ۱۳۸۹ با شماره ثبت ۲۹۴۷۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
در جریان این برنامه میدانی، گمانه‌های متعددی در بخش‌های مختلف محوطه ایجاد و دو ترانشه اصلی در نواحی جنوبی و مجاور مسیل سیلابی بازگشایی شد که نتایج آن در شناسایی گستره نهشته‌های فرهنگی، بقایای معماری مدفون و تدوین پیشنهادهای حفاظتی برای این محوطه تاریخی مؤثر خواهد بود. نتایج این مطالعات، مبنای تعیین عرصه و حریم نهایی و تدوین ضوابط حفاظتی و معماری محوطه قرار خواهد گرفت.
این پروژه در طول اجرای خود مورد بازدید مسئولان استانی و شهرستانی قرار گرفت. مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی، فرماندار شهرستان گرمه، رئیس اداره میراث‌فرهنگی شهرستان و امام جمعه گرمه از جمله مسئولانی بودند که با حضور در محل کاوش، از روند اجرای طرح و اقدامات علمی انجام‌شده بازدید کردند و بر اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی تأکید داشتند. همچنین جمعی از خبرنگاران و نمایندگان رسانه‌های استانی، خبرگزاری‌ها و صداوسیمای خراسان شمالی نیز با حضور در محل پروژه، گزارشی از روند اجرای این طرح علمی تهیه و منتشر کردند.
اجرای این طرح در شرایطی صورت گرفت که کشور با چالش‌ها و تنش‌های بیرونی مواجه بوده است؛ با این حال، فعالیت‌های علمی، پژوهشی و حفاظتی در حوزه میراث فرهنگی بدون وقفه ادامه دارد. متخصصان و پژوهشگران این حوزه با درک جایگاه میراث فرهنگی به‌عنوان بخشی از هویت و حافظه تاریخی کشور، تلاش می‌کنند در کنار سایر بخش‌های علمی و اجرایی، مسئولیت خود را در صیانت از سرمایه‌های فرهنگی و پیشبرد اهداف علمی و توسعه‌ای کشور به‌صورت مستمر دنبال کنند. تداوم اجرای این‌گونه پروژه‌ها نشان‌دهنده پویایی نهادهای علمی و اجرایی کشور و استمرار مسیر پیشرفت و حفاظت از میراث تاریخی ایران است.
نظر شما :